Uyuz Nedir, Uyuz Nasıl Bulaşır, Uyuz Hastalığının Tedavisi

Uyuz Nedir

Ülkemizde son 2 aydır gündemde olan uyuzla ilgili her gün farklı haberler çıkmaktadır. Yine de hastanelere uyuz şikayetiyle başvuran hasta sayılarının günden güne arttığı haberleri gündemde yeteri kadar yer bulamamaktadır. Yetkililerden beklenen açıklama gelmediği için de ortada yalan yanlış birçok bilgi dolaşmaktadır. Çıkan haberler üzerine Türk Dermatoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Emel Erdal Çolakoğlu, “Alışveriş merkezlerine gitmeyin, mağazalarda kıyafet denemeyin, kalabalık ve kapalı alanlarda bulunmayın”  çağrısı yapmanın çok daha ileri bir tedbir olduğunu, o aşamada bulunmadığımızı ve bunun şu an gereksiz olduğunu açıklamıştır. Fakat uyuz salgını var mı yok mu sorusu hala cevaplanamamıştır. Yine de tedbir almak isteyen okuyucularımız için uyuz nedir, uyuzdan korunma yolları nelerdir onları anlatacağız.

Uyuz; sacroptes scabiei var. hominis adı verilen bir böceğin neden olduğu dünya üzerinde oldukça yaygın bir hastalıktır. Bu böcek türü gözle görülemeyecek kadar küçüktür. Yalnızca mikroskopla seçilebilen böcekler insan derisini istila ederek uyuz hastalığının oluşmasına neden olmaktadırlar. Uyuz böcekleri deride tüneller açarak tünellerin içinde yaşarlar.

uyuzun-tedavisi

uyuzun-tedavisi

Uyuz Nasıl Bulaşır ?

Uyuz hastalığının bulaş yolu temastır. Uyuz hastalığı bulunan bir kişiyle doğrudan ya da uzun süreli yakın temas kurulması halinde kişiden kişiye geçebilmektedir. 15-20 dakika gibi kısa biz zaman diliminde bulaşabilen uyuz hastalığı, havlu, giysi gibi eşyaların ortak kullanımıyla daha kolay ve daha hızlı geçebilmektedir. Toplu taşımanın sıkça kullanıldığı büyükşehirlerde uyuz hastalığının bulaşmasını engellemek biraz zor bir durumdur. Fakat uyuz hastalığının belirtilerini göz önünde bulundurarak yanınızdaki kişileri analiz edebilirsiniz.

Uyuz Hastalığının Belirtileri

Uyuz hastalığına ilk defa yakalanıyorsanız belirtilerin ortaya çıkması 2-6 hasta sürecektir. Fakat daha önce de bu böceğe maruz kaldıysanız ve uyuz hastalığı geçirdiyseniz tekrarlaması halinde belirtilerin ortaya çıkması en fazla 4 gün sürmektedir. Fakat bu hastalığın en büyük sıkıntısı belirtileri göstermezken bile bulaştırıcı olunmasıdır. Hastalığın ilk haftalarında olan ve henüz belirtileri başlamayan kişiler bu böceği etrafındaki insanlara bulaştırabilirler.

Uyuz hastalığının en önemli belirtisi geceleri başlayan şiddetli kaşıntılardır. Kaşıntının şiddeti gündüzleri daha hafifken gece yatağa girip ısınmaya başladığında artmaktadır. Bu artış kişiyi uykusundan uyandıracak dereceye kadar çıkabilmektedir. Bu kaşıntılar öncelikle el içi, parmak araları, koltuk altı, kasıklar ve dirseklerde başlarken zamanla bütün vücutta da görülebilmektedir. Uyuz hastalığın en belirgin bulgusu parmak aralarında oluşan, böceğin içinde yaşamak için oluşturduğu 1-10 mm aralığındaki tünellerdir. Bu tüneller gri- beyaz renkli kirli bir çizgilenme şeklinde görülmektedir. Kişilerin özellikle gece artan kaşınmalar ve buna bağlı derilerinde oluşan içi su dolu kesecikler fark etmeleri durumunda sağlık kuruluşlarına müracaat etmeleri gerekmektedir.

Uyuz Hastalığının Tedavisi

Uyuz hastalığının tedavisi bireysel uygulanmamaktadır. Kişinin birlikte yaşadığı aile bireyleri, varsa iş arkadaşları ve temas kurma ihtimali bulunan kişiler birlikte tedavi edilmektedirler. Tedaviye çağırılan kişiler unutmamalıdır ki uyuz hastalığının belirtileri hemen ortaya çıkmamaktadır. Bundan dolayı tedaviyi reddetmek yerine, çevrelerindeki kişiye teşhis koyduktan sonra hemen tedaviye başlanmalıdır. Uyuz hastalığının tedavisinde hasta kişinin temas kurduğu kişilerin teşhisi beklenmemektedir. Başarılı bir tedavi süreci yaşanabilmesi için hasta ve yakınları eş zamanlı tedavi olmalıdır. Ev halkına aynı anda tedavi uygulanmadığı takdirde kapalı ortamda uyuz hastalığı kişiden kişiye bulaşmaya devam edecektir. Tedavi süresince ilaçlar hekimin önerdiği şekilde, sürede ve dozda kullanılmalıdır.

uyuz-nedir

uyuz-nedir

Uyuz hastalığının tedavisi bittikten sonra deride ölü böcekler ve böcek artıkları bir süre daha barınmaktadır. Bu nedenle tedavinin ardından kaşıntılar bir süre daha devam etmektedir. Kişiler bu kaşıntıları hastalıkla karıştırmamalıdır.

Uyuz hastalığının tedavisi için bitkisel tedavi yöntemleri de bulunmaktadır. Bu yöntemlerin hastalığı tedavi edici etkisinden çok belirtileri hafifletici etkisi bulunmaktadır. Fakat bu yöntemlere başvurmadan önce mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

  • Aloe Vera

Bazı bilimsel çalışmalar sayesinde aloe vera bitkisinin uyuz hastalığına neden olan böcek üzerinde etkili olabileceği tespit edilmiştir. Aloe verayı özellikle kaşıntı bölgelerinize merhem olarak uygulamanız önerilmektedir. Fakat hiçbir katkı maddesi içermeyen saf aloe vera jeli aldığınızdan emin olunuz.

  • Neem Yağı

Neem bitkisi ağrıyı ve iltihabı hafifletmesiyle bilinen bir bitkidir. Aynı zamanda antibakteriyel özelliğe de sahip olan bu bitkinin yağını merhem olarak kullanabilirsiniz.

  • Çay Ağacı Yağı

Çay ağacı yağı tek başına sadece döküntülere ve kaşıntılara iyi gelmektedir. Fakat cildinizin derinliklerine yerleşen böceklere ve yumurtalara bir faydası olmayacaktır. Yine de sprey kapaklı bir şişeye çay ağacı yağı doldurup uyumadan önce yatağınıza ve yastığınıza sıkabilirsiniz. Böylece gece kaşıntılarınızı hafifleterek uykunuzdan uyanma ihtimalini azaltabilirsiniz.

  • Karanfil Yağı

Karanfil yağının böcek öldürücü bir etkisi bulunmaktadır. Tavşan ve domuzlardan alınan uyuz yumurtalarını öldürdüğü kanıtlanmıştır. Ayrıca kekik, lavanta gibi diğer esansiyel yağların da uyuz tedavisinde etkili oldukları belirtilmiştir. Yine de bunların hiç biri medikal ilaçlar kadar etkili olmamaktadır. Bu nedenle doktora başvurmayı ve onun tavsiyelerine göre hareket etmeyi unutmamalısınız.

uyuz-nasıl-bulasir

uyuz-nasıl-bulasir

Uyuz Hastalığından Korunma Yolları

Uyuz hastalığı çok çabuk bulaşabildiğinden dolayı korunması da bir o kadar zordur. Özellikle kalabalık şehirlerde, toplu taşımalarda, iş yerlerinde, okullarda sürekli başkalarıyla bir arada olma zorunluluğu korunma ihtimalini daha da azaltmaktadır. Yaşadığınız ortamda uyuza yakalanan biri varsa eğer size bulaşmasını engelleyebileceğiniz bazı yollar bulunmaktadır.

  • Hasta ve birlikte yaşadığı kişilerin kullandığı yatak örtüsü, kıyafet ve havluları en az 60 derecede yıkamalı ev ütülemelisiniz. Yıkanamayacak eşyaların ise bir poşetin içinde ağzı sıkıca kapatılarak en az 3 gün bekletilmesi önerilmektedir.
  • Evdeki yatak takımlarının 3 günde bir havalandırılması gerekmektedir.
  • Zemin ve mobilyalar her gün elektrik süpürgesiyle temizlenmelidir.

Yorum yap!